Aktualnie jesteś: Gazeta Podatkowa (strona główna)  »   Gazeta Podatkowa NR 54 (1720) z dn. 6.07.2020  »  Odszkodowania i odprawy dla zwalnianych pracowników

Wkrótce dodatki:

A A A
Gazeta Podatkowa nr 44 (1710) z dnia 1.06.2020, strona 5
dział: Rozliczamy podatek dochodowy
Autor: Małgorzata Rymarz

Odszkodowania i odprawy dla zwalnianych pracowników

Trudna sytuacja gospodarcza, wywołana długą przerwą w normalnym funkcjonowaniu wielu firm i ograniczeniami swobody prowadzenia działalności, owocuje zmniejszonym zapotrzebowaniem na pracę. Niektórzy ze zwalnianych pracowników mogą liczyć na odprawy ze strony pracodawcy, inni - z którymi stosunek pracy rozwiązano z naruszeniem prawa - będą dochodzić odszkodowania na drodze sądowej. Rekompensaty pieniężne związane z zakończeniem stosunku pracy mogą korzystać ze zwolnienia od podatku, jeśli oparte są na odpowiedniej podstawie prawnej i nie znajdują się w katalogu wyłączeń.

Zakres zwolnienia

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o pdof otrzymane przez pracownika odszkodowania lub zadośćuczynienia są zwolnione z podatku, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, postanowień zakładowych i ponadzakładowych aktów prawa pracy, tj.: układów zbiorowych pracy, porozumień zbiorowych niebędących układami, regulaminów, statutów.

Nie każda jednak rekompensata spełniająca powyższe warunki może pozostać wolna od opodatkowania. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a)-d) i lit. g) ustawy o pdof zawiera wyłączenia ze zwolnienia m.in. następujących świadczeń:

  • z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
     
  • wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
     
  • z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
     
  • wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Świadczenia te podlegają opodatkowaniu pdof.

Wadliwe rozstanie z pracownikiem

Roszczenia o odszkodowanie za nieuzasadnione lub niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę oraz o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia to skutki wadliwego rozstania z pracownikiem. Regulacje dotyczące zasad ustalania wysokości takich odszkodowań znajdują się w przepisach art. 471, art. 50, art. 58, art. 59 oraz art. 60 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.). Co do zasady, powyższe roszczenia realizowane są przed sądem, choć możliwe jest także pozasądowe porozumienie pracownika z pracodawcą. Należy jednak pamiętać, że ze zwolnienia korzystają tylko te odszkodowania, które zostały orzeczone przez sąd lub określone w ugodzie zawartej przed sądem (przykład).

Zasądzona rekompensata z tytułu wadliwego rozstania się z pracownikiem jest tylko wtedy zwolniona z podatku, gdy jej wypłata nastąpi - dobrowolnie lub przymusowo - ze środków zakładu pracy. Jeżeli pracownik, zniechęcony przewlekłością postępowania egzekucyjnego, sprzeda swoją wierzytelność firmie windykacyjnej, to kwota uzyskana z takiej transakcji będzie dla niego przychodem z praw majątkowych.

Szybkie rozstanie z pracownikiem

Oczekiwanie na zakończenie długiego okresu wypowiedzenia umowy o pracę nie zawsze jest korzystne dla pracodawcy. Pracodawca może w takim wypadku skorzystać z art. 361 § 1 K.p., który w określonych przypadkach przewiduje możliwość skrócenia okresu wypowiedzenia jednostronną decyzją pracodawcy połączoną z koniecznością wypłaty odszkodowania za ten okres. Odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia podlega wyłączeniu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o pdof, a zatem świadczenie stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu.

Zwolnienia grupowe i dobrowolne

Odprawy pieniężne w związku ze zwolnieniami grupowymi reguluje ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2018 r. poz. 1969 ze zm.). Ustawa ma zastosowanie wobec pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników, jeśli przeprowadzają zwolnienia na warunkach w niej określonych. W przypadku rozwiązania stosunku pracy w ramach zwolnień grupowych pracownikowi przysługuje odprawa, której wysokość uzależniona jest od wysokości wynagrodzenia oraz stażu pracy w danym zakładzie. Otrzymując to świadczenie, pracownik uzyskuje opodatkowany przychód ze stosunku pracy (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o pdof).

Pracownicy, którzy zgadzają się odejść dobrowolnie, na mocy porozumienia z pracodawcą, często otrzymują świadczenia rekompensujące utratę zatrudnienia. Takie profity również rozliczane są jako podlegający opodatkowaniu przychód ze stosunku pracy.

Przykład

Pracownik wniósł do sądu pozew o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę, żądając odszkodowania.

Wariant I - Sąd orzekł o wypłacie odszkodowania w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia. Podstawą orzeczenia był art. 471 K.p., przewidujący możliwość zasądzenia odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Powyższe świadczenie objęte jest zwolnieniem od pdof na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o pdof.

Wariant II - Na rozprawie przed sądem pracownik i pracodawca doszli do porozumienia, w wyniku czego zawarto ugodę przewidującą konieczność wypłaty odszkodowania w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia. Świadczenie to również zwolnione jest z pdof, gdyż ugoda doszła do skutku przed sądem.

Wariant III - Po otrzymaniu pozwu, dla uniknięcia procesu sądowego i związanych z tym dodatkowych kosztów, pracodawca zgodził się spełnić żądanie wypłaty odszkodowania. Pracownik wycofał pozew i otrzymał rekompensatę w postaci równowartości 3-miesięcznego wynagrodzenia.

Świadczenie to jest dla pracownika przychodem ze stosunku pracy, od którego były pracodawca pobierze zaliczkę na pdof.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o pdof (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.)

Najpopularniejsze w dziale „Rozliczamy podatek dochodowy”

Zaliczka na pdof w miesiącu przekroczenia progu

Gazeta Podatkowa nr 50 (1716) z dnia 22.06.2020

Pożyczka między osobami fizycznymi a pdof

Gazeta Podatkowa nr 49 (1715) z dnia 18.06.2020

TARCZA
Zatory płatnicze na etapie zaliczek na podatek

Gazeta Podatkowa nr 48 (1714) z dnia 15.06.2020

Wpływ oświadczeń i wniosków pracowniczych na zaliczkę na pdof

Gazeta Podatkowa nr 53 (1719) z dnia 2.07.2020

Podatek od nieruchomości w kosztach

Gazeta Podatkowa nr 46 (1712) z dnia 8.06.2020

Rozliczanie odpisów aktualizujących

Gazeta Podatkowa nr 51 (1717) z dnia 25.06.2020

Podatkowe rozliczanie pracowniczych dojazdów

Gazeta Podatkowa nr 47 (1713) z dnia 10.06.2020

Wypłata świadczeń z ZFŚS z uwzględnieniem nowego limitu a PIT

Gazeta Podatkowa nr 49 (1715) z dnia 18.06.2020

Wycofanie z działalności gospodarczej samochodu niebędącego środkiem trwałym

Gazeta Podatkowa nr 49 (1715) z dnia 18.06.2020

Zapłata w systemie PayU a moment powstania przychodu

Gazeta Podatkowa nr 52 (1718) z dnia 29.06.2020

Amortyzacja samochodu stanowiącego współwłasność

Gazeta Podatkowa nr 52 (1718) z dnia 29.06.2020

Świadczenie urlopowe w kosztach firmowych

Gazeta Podatkowa nr 52 (1718) z dnia 29.06.2020

Umorzona wierzytelność jako koszt podatkowy

Gazeta Podatkowa nr 47 (1713) z dnia 10.06.2020

Czasowa przerwa w używaniu środka trwałego nie pozbawia prawa do jego amortyzacji

Gazeta Podatkowa nr 47 (1713) z dnia 10.06.2020

Zaliczka na pdof emeryta na etacie

Gazeta Podatkowa nr 52 (1718) z dnia 29.06.2020

Transakcja między spółką jawną a wspólnikiem

Gazeta Podatkowa nr 46 (1712) z dnia 8.06.2020

Składka na ubezpieczenie pracodawcy

Gazeta Podatkowa nr 51 (1717) z dnia 25.06.2020

Darmowe próbki towarów

Gazeta Podatkowa nr 53 (1719) z dnia 2.07.2020

Zbycie udziału w spółce komandytowej

Gazeta Podatkowa nr 51 (1717) z dnia 25.06.2020

Koszty podatkowe w przypadku odwołania podróży służbowej

Gazeta Podatkowa nr 52 (1718) z dnia 29.06.2020

Informacja o dochodach przy sezonowym zatrudnieniu

Gazeta Podatkowa nr 50 (1716) z dnia 22.06.2020

Kwartalne zaliczki po przerwie w działalności

Gazeta Podatkowa nr 48 (1714) z dnia 15.06.2020
PRZYDATNE LINKI

Portal Podatkowo-Księgowy

GOFIN.pl

Gofin.pl/PIT

Gofin.pl/Prawnik-Radzi

Gofin.pl/Rachunkowosc

Gofin.pl/Bilans

Gofin.pl/Podatki

Gofin.pl/Prawo-Pracy

Gofin.pl/Skladki-Zasilki

       
POMOCNIKI Księgowego

Aplikacja GOFIN NEWS

Indeks Księgowań BUDŻET

Orzecznictwo dla firm

Pytania Czytelników

Aplikacja GOFIN SGK

Indeks Księgowań FIRMA

Przepisy Prawne

Terminy

Asystent Gofin

Interpretacje Urzędowe

Przewodnik Kadrowego

Wideopomocniki

Druki Gofin

Kalkulatory

Przewodnik Księgowego

Wskaźniki

Forum

Newslettery

Przewodnik VAT

Wszystko dla Księgowych

       
Serwisy specjalistyczne

Czas Pracy

Podatek Dochodowy

Rozliczenie Delegacji

Vademecum Księgowego

Kalkulatory Podatkowe

Podatek VAT

Rozliczenia Podatkowe

Vademecum Podatnika

Kasa Fiskalna

Poradnik Księgowego

Rozliczenie Wynagrodzenia

Zakładamy Firmę

Kodeks Pracy

Porady Podatkowe

Vademecum Kadrowego

Zasiłki

więcej serwisów specjalistycznych
 
  szczegółowy spis treści
bieżącego numeru
pokazuj fragmenty artykułów 
Strona tytułowa
Aktualności i sygnały
O czym Czytelnik wiedzieć powinien
Rozliczamy podatek dochodowy
VAT i akcyza
Prawo pracy w praktyce
Składki ZUS
Emerytury, renty, zasiłki
Postępowanie przed fiskusem
Poradnik podatkowo-kadrowy
Rachunkowość dla każdego
Przewodnik Gazety Podatkowej
Orzecznictwo i interpretacje prawne
Spółki i wspólnicy
Wskazówki dla przedsiębiorcy
Kompleksowe opracowania podatkowo-księgowe
Druki - praktyczne wypełnianie
Z dyskusji na www.forum.gofin.pl
Prawnik radzi
Wskaźniki i stawki
 Dodatki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.